ائتلاف با هیچکس

نظامات عالم دگرگون شده است


روح الأمین سعیدی 1398/12/04 11:16:00 عصر

واقعیت‌های انکارناپذیر محیط جهانی به ما می‌آموزد که باید به اقتضای تحولات نوین جهان، نگرش خود را روزآمد کرده و رویکردهای سیاست خارجی مان را تغییر دهیم.

سرمقاله شماره 18
واقعیت‌های انکارناپذیر محیط جهانی به ما می‌آموزد که باید به اقتضای تحولات نوین جهان، نگرش خود را روزآمد کرده و رویکردهای سیاست خارجی مان را تغییر دهیم. آن کسی که همچنان با منطق دهه‌های پیشین به جهان می‌نگرد و نظام بین‌الملل را هنوز آمریکامحور - بخوانید کدخدامحور - قلمداد می‌کند، پیداست اشراف درستی بر دوران انتقالی ندارد؛ وقتی علی‌رغم بدعهدی‌ها و پیمان‌شکنی‌های مکرر اروپا و آمریکا - از دولتمردانشان گرفته تا شرکت‌هایی چون پژو و توتال - و اثبات چندباره عدم تأمین منافع ملی کشور از رهگذر دلخوش داشتن به آن‌ها، باز هم برای بسیاری از مسئولین و نخبگان ما همه راه‌ها به رم - بخوانید واشنگتن - ختم می‌شود، یعنی ایشان هنوز - چه‌بسا به اقتضای تحصیل در دانشگاه‌های غربی و در چارچوب نظریات و مکاتبات جریان مسلط - به ایده اروپای مرکزی (Eurocentrism) یا رهبری آمریکا (Pax Americana) پایبندند؛ و اگر اولویتی برای همکاری‌های شرقی و آسیایی قائل نمی‌شویم اما برای شرکت‌های بدعهد اروپایی فرش قرمز پهن می‌کنیم، معلوم می‌شود هنوز معنای بازخیز آسیا یا اهمیت و مزیت تعاملات جنوب - جنوب را درک نکرده‌ایم.

نباید ساده‌لوحانه چنین پنداشت که ترجیح همکاری‌های شرقی به معنای امکان یا حتی مزیت ایجاد ائتلاف راهبردی با قدرت‌هایی نظیر روسیه و چین است و ایران قرار است به بازیچه دست روس‌ها و چینی‌ها و شاید وجه‌المصالحه آنان در معاملاتشان با غرب تبدیل گردد. کسی که اندک اشرافی بر منطق نظام بین‌الملل داشته باشد، نیک می‌داند روسیه و چین نه ایران را به چشم یک مؤتلف راهبردیِ همیشگی می‌نگرند و نه حاضرند پای منافع ایران رویاروی آمریکا و اروپا بایستند، مگر در مواردی که همچون کارزار سوریه بتوان منافع مشترکی تعریف کرد تا همکاری حول آن شکل بگیرد. اصولاً یکی دیگر از اقتضائات ساختار نوین جهان این است که دوران ائتلاف‌سازی‌های دوجانبه به سبک ایام جنگ سرد سپری شده و این تصور که بتوان از طریق ائتلاف با یک قدرت - چه آمریکا باشد و چه چین و روسیه - منافع ملی را در این محیط متلاطم تأمین کرد، چیزی جز یک پندار کودکانه نیست.

بررسی وضعیت حال و آینده جهان و نیز تجربیات گران‌سنگ و البته تلخِ امید بستن به پیمان‌شکنانِ دو سوی آتلانتیک در ماجرای برجام و دستاوردهای ارزشمند همکاری‌های منطقه‌ای در جریان مبارزه با تروریسم تکفیری، به ما می‌گوید شرق - که البته می‌توان آن را به صورت مُوسّع و نه فقط شرق جغرافیایی تعریف کرد - بستر مناسب‌تری برای تأمین منافع ملی است. البته ناگفته پیداست این راهبردِ ترجیح شرق هرگز به معنای ائتلاف با چین و روسیه و تبدیل شدن به یکی از اقمار آن‌ها نیست.

متن کامل را در شماره 18 عصر اندیشه بخوانید

https://b2n.ir/856004

تاریخ :

1398/12/04 11:16:00 عصر

نویسنده :

روح الأمین سعیدی

به اشتراک بگذارید :


نظرات : 0

ماهنامه شماره 22
یکشنبه , 10 فروردین 1399 , 10:44