چیستی ایده ایران


عصر اندیشه 1398/12/28 10:35:00 عصر

متن منتشرنشده مناظره مصطفی نصیری و سید حسین شهرستانی

گزیده مناظره:

- نصیری: ما درباره ایران هیچ­گاه نمی­توانیم از یک قوم صحبت کنیم ولی نمی­توانیم هم بگوییم اقوام وجود نداشتند. به نظر من بحث ناسیونالیستی را چماق کردند و بر سر این قضیه می­کوبند درحالی­که وجود اقوام در ایران قابل انکار نیست. ایران حاصل برآیند این اقوام است .

- نصیری: ایرانی ها تمام مضامینی را که در دسترسشان بود و امکان انتقال آن را داشتند، در قالب زبان عربی حفظ کردند تا روزی بتوانند این­ها را از قالب زبان عربی برگردانند به قالب زبان فارسی نوآیینی که حالا به دست فردوسی شکل می­گیرد.

- شهرستانی: در ایده ایرانی جنگ، جنگ تبدیل به یک نهاد کارگزارِ در خدمت سیاست نمی­شود. جنگ و نهاد آن پهلوان دارد که وارد میدان سیاست هم می­شود و این گفتاری که امروزه نظامیان را از ورود به حوزه سیاست نشوند را باید درست فهمید.

- شهرستانی: ایده ایران در بنیاد خود ایده قومی یا ناسیونالیستی نیست. لذا ایرانی که مورد ستایش شاهنامه و بزرگان قوم قرار می­گیرد، نماینده حقیقت در کلیت و وحدتش است.

- نصیری: اگر بخواهیم راجع به فرهنگ جنگ در خرد ایرانی صحبت کنیم باید بدانیم روی سخن ما با کدام ایران و کدام خرد است؟ ایران چهاردهه اخیر؟ ایران بعد از مشروطیت؟ ایران صفویه؟ ایران بعد از اسلام؟ نسبت ایران بعد از اسلام با ایران قبل از اسلام چیست؟

- نصیری: طبیعتاً وقتی نظام و نهادهای یک کشور در قدیم نابود می­شد، درواقع آن کشور با اسم و مشی پیشین خود از بین می‌رفت. پس در دوره­ای که ایران تحت قلمرو خلافت قرار می­گیرد، فعلاً می­توانیم بگوییم دیگر ایرانی وجود ندارد.

- شهرستانی: جنایات و تعصبات قومی عرب باعث نشد ایرانیان پاسخی مقابله به مثل گونه به آن­ها بدهند و وارد دیالوگ و تقابل قومی شوند. ایرانیان با جانشان با پیامبر خدا خطابه کردند و ایشان را به­عنوان شخصیتی فراسوی عرب و عجم خطاب کردند.

- شهرستانی: اگر به مقدمه چاپ دوم دو قرن سکوت مراجعه کنید، زرین­کوب هم به داد و ستد فرهنگ ایرانی با فرهنگ امت اسلامی اشاره می­کند. جدا کردن فرهنگ و هویت و خرد ایرانی از امپراطوری اسلامی اتفاقاً انکار کارکردها و قابلیت­های عظیم فرهنگ ایرانی است.

متن کامل را در عصر اندیشه شماره 18 بخوانید.

https://b2n.ir/856004

تاریخ :

1398/12/28 10:35:00 عصر

به اشتراک بگذارید :


نظرات : 0

ماهنامه شماره 23