درنگی در خطه‌ خون‌رنگ خورشید

نشست نقد و بررسی ادبیات عاشورایی با حضور دکتر حامد صلاحی و دکتر رضا رسولی


عصر اندیشه 1399/01/01 12:28:22 صبح

نشست نقد و بررسی ادبیات عاشورایی

گزیده نشست:

- صلاحی: ما در ادبیات پیش از انقلاب خصوصاً دهه‌‌های چهل و پنجاه - یعنی سال‌هایی که از ادبیات شکست و گفتمان نومیدانه دهه‌ سی فاصله می‌گیریم - نقش مبارزه را در ادبیات، پررنگ می‌بینیم و این امر منحصر به طیف مذهبی نیست. نکته جالب این است که حتی ادبیات چپ هم در آن سال‌ها از عدل علی یا عدالت‌خواهی حسین‌بن‌علی (علیهما السلام) بهره می‌گیرد.

- صلاحی: ما وقتی از ادبیات دهه‌ اول انقلاب یاد می‌کنیم، با آثار برآمده از یک نهضت عدالت‌طلبانه و آزادی‌خواهانه و مبتنی بر ایدئولوژی مواجه هستیم که باید رد پای آن را در سال‌های متصل به پیروزی انقلاب دید.

- رسولی: دیگر وقتی یک اثر تحت عنوان اثر عاشورایی به مخاطب پیشکش می‌شود، منطقاً انتظار می‌رود که مضمون و محتوای آن در تمام سطوحش مخاطب را به سمت هدایت پیش ببرد؛ مخاطب را به سمت سلحشوری‌ و آزادگی و پاسداری از آیین انسانیت پیش ببرد.

- صلاحی: عاشورا و کربلا یک قصه‌ مکرر است و تا ابد پرتپش. این مضمون گاهی هم سویه اجتماعی می‌یابد؛ یعنی هر اثری که متأثر از واقعه عاشورا سروده ‌شود و در آن روح آزادی‌خواهی و عدالت‌طلبی و ستم‌ستیزی باشد، عاشورایی است. این را در ادبیات جنگ و دفاع مقدسمان به کرات می‌بینیم. ادبیات، عاشورایی‌ست.

- صلاحی: شاعری که ایدئولوژی نداشته باشد، شاعری که فقط بخواهد حوزه‌های سخن را درنوردد و بس، شاعری نیست که بتواند شعر فخیم و فاخر بیافریند و ‌پسند خاطر مخاطبان فرهیخته و فهیم را فراهم آورد.

- رسولی: که ما باید به جهانی‌شدن ادبیات داستانی عاشورایی فکر کنیم. سال‌های سال است که عاشورا را با دسته‌های عزاداری و با راهپیمایی اربعین می‌شناسند. دیگر به نظر من وقتش رسیده است که دنیای معاصر، عاشورا را با ادبیات و به‌ویژه ادبیات داستانی بشناسد.

- رسولی: چند اتفاق عظیم و خاص داریم مثل بعثت پیامبر، نزول قرآن و ماجرای بزرگ و عزیز و خاص و جهان‌شمول غدیر؛ اما این‌ها هیچ‌کدام دیگر تکرار نمی‌شوند. تنها مضمون و اتفاق و موضوع شاخصی که خودِ آموزه‌های دینی هم به تکرار آن قائل هستند، عاشورا است: «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا».

- صلاحی: فیلسوف شرق، علامه جعفری فرموده بودند، حاضرم همه زندگی‌ام را بدهم تا داستان عاشورا در قالب قصه، صورت جهانی به خود بگیرد و همانند «بینوایان» ویکتور هوگو با اقبال جهانی مواجه شود.

- رسولی: ادبیات عاشورایی باعث توسعه‌ ادبیات فارسی شده و زمینه‌‌ای را فراهم کرده است که جلوه‌های متنوعی هم از نظر قالب‌ها و هم از چشم‌انداز مضامین داشته باشیم. انواع رمان‌ها، داستان‌های کوتاه، نمایش‌نامه‌ها و فیلم‌هایی با موضوع دفاع مقدس ساخته شده ولی در خلالش گریزی به واقعه‌ عاشورا و حضرت امام حسین (ع) زده شده است.

متن کامل را در عصر اندیشه شماره 18 بخوانید.

http://b2n.ir/856004

تاریخ :

1399/01/01 12:28:22 صبح

به اشتراک بگذارید :


نظرات : 0

ماهنامه شماره 22
یکشنبه , 10 فروردین 1399 , 10:38