در کشاکش فربهی و پویایی

مصطفی غفاری


عصر اندیشه 1399/02/03 04:08:33 عصر

گذری بر دیده‌ها و نادیده‌های جامعه‌شناسی مناسک شیعی

گزیده مطلب:

- نباید فربهی مناسک را به طور ذاتی درست یا نادرست تلقی نمود. بر این مبنا، اگر مناسک در جهت مدنظر دین رشد کنند و کارکردهای بایسته را از خود نشان دهند، باید همچون یک فرصت طلایی به استقبال آن رفت. البته اگر آسیبی دارند میتوان آن را زدود یا کاست و اگر کژکارکردی دارند، به آفت زدایی از آن پرداخت.

- تقسیم بندی مناسک به دو دسته اولیه و ثانویه هیچ مبنای مستحکم درون یا برون دینی ندارد. برخلاف ادعای مظاهری، امامان معصوم  -دست کم بنا بر مبانی شیعه - نه نسلی از تابعان بلکه خود در امتداد «واضعان معتبر»و «مفسران مرجع»و «اسوه های مجسم»دین اند.

- اگر به قول آقای مظاهری ائمه هدی این دامن زنی به مناسک را در مقام رهبری جامعه شیعی انجام داده اند، چه اشکالی در این گزاره هست که در عصر ولایت فقیه، فقیه عادل مدبر همین کار ویژه را در سطحی که تکلیف عصر غیبت است، به انجام برساند و جامعه را از مواهب آن برخوردار کند؟

- گر فربهی مناسک در جهت اهداف دین ـ مقاصدالشریعه ـ باشد و کارکردهای انسانی ـ اجتماعی آن پابرجا بوده و یا با تحقیق و تدبیر قابل آفت زدایی باشد، چه اشکالی در پشتیبانی حاکمیت از این رشد مناسکی هست؟ چرا و چطور حکومتی که بر بنیاد دین تشکیل شده، می تواند در این مورد ژست بی طرفی بگیرد؟

- آیا واقعا رشد مناسکی در سالهای اخیر در خدمت انسان مؤمن و جامعه ایرانی نبوده یا ما اصرار داریم این دست نقش آفرینی را به کارکردهای سطحی حتی در حد تفریح و فراغت تنزل دهیم و با نگاه تقلیل گرایانه، فقط این آسیب ها و کژکارکردی ها را برجسته کنیم؟

- چرا باید یادمان برود که بزرگ داشت سیدالشهداء با همه عرض و طول این دستگاه مناسکی، در واقع زنده نگه داشتن عینی ِ مثلث دین و از آن مهم تر، پاسداشت منطق و روح تدین است؟ مگر نمازخوان ها و حج گزاران و زکات دهنده هایی غافل از معنا و مقصد دین در زمانه قیام عاشورا کم بوده اند؟

متن کامل را در عصر اندیشه شماره 21 بخوانید.

https://b2n.ir/668147

تاریخ :

1399/02/03 04:08:33 عصر

به اشتراک بگذارید :


نظرات : 0

ماهنامه شماره 23
<